Chào mừng bạn đến với website THPT Trung Phú
Thứ sáu, 20/3/2020, 0:0
Lượt đọc: 3601

Địa lý 12 - Bài 39 Vấn Đề Khai Thác Lãnh Thổ Theo Chiều Sâu Ở Đông Nam Bộ

I. Khái quát chung.

- Gồm Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Bình Dương, Bình Phước, Tây Ninh, Đồng Nai và Bà Rịa Vũng Tàu.

- Diện tích nhỏ(23,6 nghìn km), dân số trung bình ( 12 triệu người, năm 2006).

- Dẫn đầu cả nước về GDP, giá trị sản lượng công nghiệp và giá trị hàng xuất khẩu.

- Có nền kinh tế hàng hóa sớm phát triển, cơ cấu kinh tế công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ phát triển hơn so với các vùng khác  trong cả nước.

- Có ưu thế về vị trí địa lý (Đông Bắc giáp Duyên hải Nam Trung Bộ,Tây Nguyên; Bắc và Tây Bắc giáp Campuchia; Tây Nam giáp Đồng bằng song Cửu Long, Đông giáp biển Đông => thuận lợi cho phát triển kinh tế mở, nhất là trong điều kiện giao thông vận tải ngày càng phát triển), nguồn lao động lành nghề, cơ sở vật chất kỹ thuật, có chính sách phát triển phù hợp, thu hút được các nguồn đầu tư trong và ngoài nước, Đông Nam Bộ đang sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên, nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng cao.

Vấn đề khai thác lãnh thổ theo chiều sâu là vấn đề tiêu biểu trong sự phát triển của vùng : nâng cao hiệu quả khai thác lãnh thổ trên cơ sở đẩy mạnh đầu tư vốn, khoa học công nghệ, nhằm khai thác tốt nhất các nguồn tự lực tự nhiên và kinh tế- xã hội, đảm bảo duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, đồng thời giải quyết tốt các vấn đề xã hội và bảo vệ môi trường.

II. Khai thác lãnh thổ theo chiều sâu.

1-Trong công nghiệp :

-Hiện nay Đông Nam Bộ chiếm tỉ trọng cao nhất trong cơ cấu công nghiệp cả nước. Nổi bật các ngành công nghệ cao như :luyện kim, điện tử,  chế tạo máy, tin học, hóa chất, hóa dược, thực phẩm,… Việc phát triển công nghiệp của vùng đặt ra nhu cầu rát lớn về năng lượng. Cơ sở năng lượng của vùng được giải quyết nhờ phát triển nguồn điện và mạng lưới điện :

+ Các nhà máy thủy điện được xây dựng trên hệ thống sông  Đồng Nai : Trị An (400MW), Thác Mơ(225MW-sông Bé) , Cần Đơn trên sông Bé. 

+ Các nhà máy điện tuốc bin khi được xây dựng và mở rộng gồm : Phú Mỹ 1,2 ,3 ,4(lớn nhất- hơn 4000 MW), Bà Rịa.

+ Nhà máy nhiệt điện chạy bằng dầu phục vụ cho các khu chế xuất cũng được xây dựng.

+ Đường dây siêu cao áp 500kV Hòa Bình – Phú Lâm, có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nhu cầu năng lượng cho vùng.

+ Các trạm biến áp 500kV và một số mạch 500 kV được tiếp tục xây dựng như tuyến Phú Mỹ - Nhà Bè, Nhà Bè – Phú Lâm. Hàng loạt công trình 220 kV, các công trình trung thế và hạ thế được xây dựng theo quy hoạch.

-Sự phát triển công nghiệp của vùng không tách rời xu thế mở rộng quan hệ đầu tư với nước ngoài-> Do vậy môi trường phải luôn luôn được quan tâm và sự pát triển của công nghiệp cần tránh làm tổn hại đến ngành du lịch .

2-Trong khu vực dịch vụ.

-Các ngành dịch vụ chiếm tỉ trọng ngày càng cao trong cơ cấu kinh tế vùng.

- CÙng với việc hoàn thiện cơ sở hạ tầng, các hoạt động dịch vụ ngày càng phát triển đa dạng : dịch vụ thương mại, ngân hàng, tín dụng, hàng hải, du lịch…

-Đông Nam Bộ dẫn đầu cả nước về sự tăng  trưởng nhanh và phát triển có hiệu quả các ngành dịch vụ.

3-Trong nông, lâm nghiệp.

a. Nông nghiệp:

-Phát triển thủy lợi:

- Nguyên nhân: Do khí hậu Đông Nam Bộ có sự phân hóa theo mùa sâu sắc gây khó khăn cho sản xuất nông nghiệp và đời sống( mùa khô kéo dài nên thường xảy ra tình trạng thiếu nước. Mùa mưa với lượng mưa tập trung có thể gây ngập úng một số khu vực)=> Vấn đề thủy lợi có ý nghĩa hàng đầu, nhiều công trình thủy lợi đã được xây dựng.

- Tình hình:

+ Công trình thủy lợi Phước Hòa (Bình Dương – Binh Phước): giúp chia một phần nước của sông BÉ cho Sông Sài Gòn, cung cấp nước cho sinh hoạt sản xuất.

-Kết quả: Nhờ giải quyết nước tưới cho các vùng khô hạn về mùa khô và tiêu nước cho vùng thấp dọc sông Đông Nai và sông La Ngà: diện tích đất trồng trọt tăng cao, hệ số sử dụng đất trồng hằng năm cũng tăng  và khả năng bảo đảm lương thực và thực phẩm cho vùng cũng khá hơn.

Việc thay đổi cơ cấu cây trồng đang nâng cao hơn vị trí của vùng, vùng chuyên canh cây công nghiệp lớn của  cả nước.

+ Những cây cao su già cỗi, năng suất thấp, được thay thế bằng các giống cao su  cho năng suất cao và ứng dụng công nghệ trồng mới, sản lượng cao  su trong vùng không ngừng tăng lên.

+Đông Nam Bộ cũng đang trở thành vùng sản xuất chủ yếu cà phê, hồ tiêu, điều. Cây mía và đậu tương vẫn chiếm vị trí hàng đầu trong các cây công nghiệp ngắn ngày.

b. Lâm nghiệp: Cần bảo vệ vốn rừng trên vùng thượng lưu của các sông để tránh mất nước ở các hồ chứa, giữ được mạch nước ngầm. Cần phục hồi và phá triển các vùng rừng ngập mặn. Bảo vệ nghiêm ngặt các vườn quốc gia và khu dự trữ sinh quyển.

4.Trong phát triển tổng hợp kinh tế biển.

-Vùng có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển tổng hợp kinh tế biển: khai thác tài nguyên sinh vật biển, khai thác khoáng sản vùng thềm lục địa, du lịch kinh tế biển và giao thong vận tải biển. Việc phát hiện và khai thác dầu khí (1986) ở vùng thềm lục địa Nam Biển Đông của nước ta với quy mô ngày  càng lớn, có sự hợp tác đầu tư của nhiều nước, đã tác động mạnh đến sự phát triển của vùng đặc biệt là Bà Rịa – Vũng Tàu.

-Vũng Tàu là nơi nghỉ mát lý tưởng cho vùng Nam Bộ và cả nước, nay còn là cơ sở dịch vụ lớn về khai thác dầu khí. Việc phát triển công nghiệp lọc, hóa dầu và các ngành dịch vụ khai thác dầu khí thúc đẩy sự thay đổi mạnh mẽ về cơ cấu kinh tế và sự phân hóa lãnh thổ của Đông Nam Bộ. Tuy nhiên cần đặc biệt chú ý giải quyết các vấn đề ô nhiễm môi trường trong quá trình khai thác, vận chuyển và chế biến dầu mỏ.

Công ty cổ phần phần mềm Quảng Ích

163