Chào mừng bạn đến với website THPT Trung Phú
Thứ sáu, 1/5/2020, 0:0
Lượt đọc: 16203

GDCD 11 - Bài 9: NHÀ NƯỚC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

I.  Kiến thức trọng tâm

1. Nguồn gốc và bản chất của nhà nước

a. Nguồn gốc của nhà nước.

Nhà nước ra đời khi:

·                     Xuất hiện chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất

·                     Xã hội phân hóa thành các giai cấp

·                     Mâu thuẫn giữa các giai cấp ngày càng gay gắt đến mức không thể điều hòa được.

b. Bản chất nhà nước

·                     Nhà nước là bộ máy dùng để duy trì sự thống trị của các giai cấp này đối với giai cấp khác

·                     Nhà nước là bộ máy cưỡng chế và đàn án đặc biệt của giai cấp này đối với giai cấp khác.

=>Xét về mặt bản chất, nhà nước mang bản chất giai cấp của giai cấp thống trị.

2. Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam

a. Thế nào là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

Nhà nước pháp quyền có 2 đặc điểm:

·                     Nhà nước quản lí mọi mặt đời sống XH bằng pháp luật

·                     Mọi tô chức, cá nhân trong XH phải sống và làm việc theo pháp luật.

b. Thế nào là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam

·                     Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân quản lí mọi mặt của đời sống xã hội bằng  pháp luật, do Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo.

c. Bản chất của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam mang bản chất giai cấp công nhân, bao hàm cả tính nhân dân và tính dân tộc

·                     Tính nhân dân

o                  Nhà nước của dân, do dân lập nên và nhân dân tham gia quản lí

o                  Nhà nước thể hiện ý chí, lợi ích và nguyện vọng của nhân dân.

o                  Nhà nước là công cụ chủ yếu để nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mình.

·                     Tính dân tộc

o                  Kế thừa và phát huy những truyền thống, bản sắc tốt đẹp của dân tộc.

o                  Có chính sách dân tộc đúng đắn, chăm lo lợi ích mọi mặt của các dân tộc trong cộng đồng dân tộc Việt Nam

o                  Thực hiện đại đoàn kết dân tộc.

d. Chức năng của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

·                     Chức năng đảm bảo an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội.

·                     Chức năng tổ chức và xây dựng, đảm bảo thực hiện các quyền tự do, dân chủ và lợi ích hợp pháp của công dân.

II. Giải thích

Câu 1: Giải thích tại sao nhà nước mang bản chất giai cấp của giai cấp thống trị? Cho ví dụ minh họa?

Trả lời: Nhà nước mang bản chất giai cấp của giai cấp thống trị là vì:

Nhà nước là bộ máy dùng để duy trì sự thống trị của giai cấp này đối với giai cấp khác. Cụ thể đó là sự thống trị về kinh tế, chính trị và tư tưởng.

Để thể hiện sự thống trị của mình, giai cấp thống trị phải tổ chức và sử dụng nhà nước để duy trì quyền lực kinh tế, chính trị và tư tưởng của mình đối với toàn xã hội…

Bên cạnh đó, nhà nước còn là bộ máy trấn áp đặc biệt của giai cấp này đối với giai cấp khác. Các lực lượng đó chính là quân đội, lực lượng vũ trang…nhằm bảo vệ địa vị thống trị và lợi ích của mình, giai cấp thống trị sử dụng những lực lượng đặc biệt này để đàn áp sự kháng cự của các giai cấp bị thống trị.

Ví dụ: Luật giao thông quy định, người đi xe máy khi tham gia giao thông phải đội mũ bảo hiểm. Nếu không thực hiện đúng sẽ bị cảnh sát giao thông cưỡng chế và có phương án xử phạt đúng theo quy định.

Câu 2: Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam có những chức năng cơ bản nào? Chức năng nào là cơ bản nhất? Tại sao?

Trả lời:

Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam gồm có hai chức năng cơ bản, đó là:

+ Chức năng đảm bảo an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội.

+ Chức năng tổ chức và xây dựng, đảm bảo thực hiện các quyền tự do, dân chủ và lợi ích hợp pháp của công dân.

Trong hai chức năng trên, chức năng nào cũng đóng vai trò quan trọng. Tuy nhiên, chức năng tổ chức và xây dựng, đảm bảo thực hiện các quyền tự do, dân chủ và lợi ích hợp pháp của nhân dân là quan trọng nhất.

Bởi, từ thực tế ai cũng nhận thấy rằng: Khi đất nước đã vào thời bình, việc quan trọng nhất của nhà nước đó chính là làm êm dân, làm cho dân đồng lòng, thống nhất. Vậy muốn “lấy lòng dân” thì phải đảm bảo được quyền sống tốt nhất cho nhân dân. Từ đó, nhân dân mới thán phục và đi theo sự hướng dẫn, lãnh đạo của cấp trên. Khi dân đồng lòng sẽ tạo nên sức mạnh để xây dựng và bảo vệ đất nước.

Tác giả: Tổ GDCD

Công ty cổ phần phần mềm Quảng Ích

163